Ton Heerts: “Er is geen beroep waarbij techniek geen rol speelt”

In het AD vertelt Ton Heerts over zijn eerste indrukken van zijn voorzitterschap van de MBO Raad. Lees hieronder het interview.

'Vroeger bleef je zitten'

Het middelbaar beroepsonderwijs is het beu om continu 'reparatiewerk' te moeten verrichten bij studenten. De mbo-scholen zijn veel te veel tijd kwijt met het wegwerken van onder meer taal-, reken- en technologische achterstanden en kunnen minder aandacht steken in het échte beroepsonderwijs. ,,Toch verzinnen politici steeds nieuwe regels die ze bij incidenten over het hele mbo uitstorten."

Hij is net drieënhalve maand voorzitter van de MBO Raad, maar nu al heeft Ton Heerts (50) tabak van de stortvloed aan nieuwe regels die vanuit politiek Den Haag over het mbo heen komt. ,,We diplomeren ieder jaar bijna 160.000 studenten. Studenten die we goed afleveren, maar politici verzinnen steeds iets nieuws bij incidenten.''

Noem eens een voorbeeld.
,,Nu willen ze weer maatschappijleer een apart vak maken op het mbo. Dat wordt als een one size fits all-oplossing gepresenteerd, terwijl veel scholen al goed bezig zijn met burgerschap. De focus ligt nu op wat er eerder in de schoolloopbaan niet gelukt is, in plaats van op het opleiden voor een beroep en eventueel verder leren. En dat is waar het mbo voor bedoeld is.''

Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van primair onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo en hoger beroepsonderwijs

Hoe los je dat op?
,,We moeten ons schamen dat we niet meer investeren in het basisonderwijs. Taal en rekenen zijn natuurlijk belangrijk, maar er moet ook meer aandacht komen voor algemene technologische vaardigheden - al op de basisscholen. Daar wordt te weinig aan gedaan. Bij metaalbewerken denken we nog aan het vieze beroep uit de jaren zestig; bij een fabriek aan iets uit een museum, dat beeld repareer je niet met een reclamefolder. Dat kun je wel aanpassen door er al op de basisschool aandacht aan te besteden. Er is geen beroep waarbij techniek geen rol speelt.''

Met het mbo is niks mis?
,,Het mbo doet wat het kan. Sommige studenten hebben eerder niet alle kansen benut. Vroeger bleef je dan gewoon een jaar zitten, maar dat mag niet meer van de staatssecretaris. Dan wordt er naar het mbo gekeken voor reparatie. Een student komt ineens in een pressure cooker terecht. Worden die problemen al eerder opgelost, dan kan het mbo direct door met waar het voor is bedoeld. Dus niet taal- en rekenachterstanden wegwerken.''

Heerts wijst op de rekentoets. Op het voortgezet onderwijs laten de uitslagen een stijgende lijn zien. De resultaten op het mbo blijven echter nog altijd achter. Logisch, vindt Heerts. ,,Als het op middelbare scholen beter gaat, duurt het nog even voordat wij verbetering zien.''

Wijst u nu tóch naar het voortgezet onderwijs?
,,Nee, het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van primair onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo en hoger beroepsonderwijs. We moeten niet op eilandjes gaan zitten.''

Die kinderen komen toch met een diploma van de middelbare school. Voldoet dat niet?
,,Ze hebben basisvaardigheden ja, maar er zijn nog steeds verschillen. Een leerling kan met een 8 slagen, maar ook met een 5,5. Als dat laatste het geval is, krijgt diegene het ook in het vervolgonderwijs extra zwaar, bijvoorbeeld met taal of rekenen.''

Heerts.jpg

Is het niet ook gewoon de taak van het mbo om die studenten een handje te helpen?
,,Dat klopt. Maar de eisen vanuit de arbeidsmarkt gaan niet naar beneden. Het mbo ziet wat het bedrijfsleven en de samenleving vragen en probeert daarin mee te bewegen. We moeten voldoende tijd hebben voor beroepsonderwijs.'''

Als het mbo meebeweegt met de arbeidsmarkt en opleidingen steeds aanpast, vraagt het dan toch niet te veel van studenten?
,,Wij vinden van niet. Wij zien wat onze studenten nodig hebben. Het duurt alleen een stuk langer voordat vernieuwing in het basis- en voortgezet onderwijs doorkomt.''

Wordt er wel voldoende samengewerkt met middelbare scholen?
,,In veel regio's zie je dat dat heel goed gaat. Bijvoorbeeld bij scholen die vmbo en mbo aanbieden.''

Hoeven de mbo's daar ook minder 'reparatiewerk' te verrichten?
,,Absoluut. Zeker. Als er beter wordt samengewerkt, zijn er minder problemen met reparatie.''

Maar dan ligt de sleutel toch ook in handen van het mbo? Beter samenwerken dus.
,,Er is sinds de eeuwwisseling al een stijgende lijn te zien. Alle signalen staan op groen. Maar Den Haag maakt beleid over die laatste paar procent waarbij het nog niet goed gaat. Die generieke regelgeving werkt niet, er is maatwerk nodig.''

Toch wijzen de hbo's wel naar het mbo. Zij zeggen vooral achterstanden te zien bij studenten die van het mbo komen in plaats van de havo. Hoe kan dat?
,,Sommige mbo'ers vallen uit in het eerste jaar van het mbo. Ze zijn niet gewend aan het theoretische leren dat op het hbo meer van ze wordt verlangd. Maar als de mbo'er eenmaal door het eerste jaar heen is, is de kans van slagen groter dan bij een havist.''

Bron: AD