Monitor Techniekpact 2017

In mei 2013 werd het Nationaal Techniekpact gesloten. We zijn nu vier jaar verder. Wat is er tot nu toe bereikt? Welke trends zijn zichtbaar en waar liggen nog uitdagingen? De monitor Techniekpact, een coproductie van het Techniekpact en PBT, geeft u hierin inzicht.

OVER HET TECHNIEKPACT

Het Nationaal Techniekpact is door ruim 60 partijen uit het bedrijfsleven, het onderwijs en de overheid ondertekend. Het doel: het verbeteren van de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt in de technieksector en daarmee het tekort aan technisch personeel terugdringen. Gezien de snelle technologische ontwikkelingen is het noodzaak om adequaat in te spelen op de dynamiek van de arbeidsmarkt. Daarom is op 18 april 2016 een geactualiseerd Nationaal Techniekpact gepresenteerd met twaalf doelen. Deze doelen, deels nieuw geformuleerd en in lijn met de al gemaakte afspraken uit 2013, bieden voor alle betrokken partners de basis om gericht acties op voort te zetten en te starten, resultaten te boeken en verdere samenwerking te realiseren.

AANTAL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB (3E LEERJAAR)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb) is het aantal leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting afgenomen van 9.383 in 2006/07 naar 5.170 in 2016/17.

Ook binnen de kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) nam het absolute aantal leerlingen dat kiest voor een bètatechnische richting in 2016 fors af ten opzichte van de voorgaande jaren. Het aantal leerlingen in het derde jaar met een bètatechnisch profiel bedroeg in 2016/17 nog maar 6.513, ten opzichte van 8.219in 2006/07. Deze daling past in het beeld van de afgelopen jaren, waarin een verschuiving van de beroepsgerichte leerwegen naar gemengde en theoretische leerwegen binnen het vmbo waargenomen wordt.1

 1.Met ingang van het schooljaar 2016/17 is de profielindeling in het vmbo gewijzigd. De volgende profielen worden gerekend tot de bètatechnische richting: Bouwen, wonen en interieur; Produceren, installeren en energie; Mobiliteit en transport; Media, vormgeving en ICT en Maritiem en techniek. Het profiel Techniek Breed is nog volgens de oude profielindeling.

AANDEEL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB (3E LEERJAAR)

Het aandeel leerlingen dat kiest voor een bètatechnisch profiel in het vmbo-bb is gedaald. In 2006/07 was het aandeel nog 31%; in 2016/17 bedroeg dit nog maar 24%. Deze daling is ook terug te zien in het aandeel bètastudenten in het vmbo-kb; dat bedraagt nu 21%, ten opzichte van 27% in 2006/07.

In het Techniekpact is als doel opgenomen dat 30 procent van de vmbo-leerlingen in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg kiest voor techniek; voor zowel vmbo-bb als vmbo-kb is dit doel dus nog niet in zicht. Daarbij moet wel worden aangemerkt dat het profiel “Dienstverlening en producten” kiezen (dat niet onder de technische profielen valt), ook een belangrijke technische component bevat. De verwachting is dan ook dat een aanzienlijk deel van deze leerlingen zal kiezen voor een bètatechnische vervolgopleiding.1

Het aandeel meisjes binnen de groep leerlingen die voor bètatechniek kiest is in 2016/17 relatief stabiel gebleven ten opzichte van de voorgaande jaren. Met 5% in vmbo-bb en 10% in vmbo-kb blijft het aandeel in 2016/17 bescheiden.2

1.Tot en met de Monitor Techniekpact 2016 werden ook de techniek-georiënteerde intersectorale programma’s meegeteld om het aandeel bètatechniek te berekenen. Omdat deze grotendeels zijn omgezet naar het nieuwe profiel “Dienstverlening en producten”, vallen deze leerlingen niet meer onder het aandeel bètatechniek. Om de juiste ontwikkeling weer te geven, zijn de intersectorale programma’s niet meer meegenomen in de historische reeks. Het profiel Techniek Breed is nog volgens de oude profielindeling.
2.De grafiek toont het aandeel meisjes dat voor bètatechniek gekozen heeft binnen de totale populatie leerlingen in het derde leerjaar. Het percentage dat in de tekst genoemd wordt betreft het aandeel meisjes binnen de groep leerlingen die voor bètatechniek gekozen heeft.

DOORSTROOM LEERLINGEN BÈTATECHNISCH VMBO NAAR BÈTATECHNISCH MBO

Van de leerlingen in het bètatechnische vmbo, over alle leerwegen gezien, kiest het ruime merendeel voor een bètatechnische vervolgopleiding in het mbo (63%). Tussen de leerwegen zijn wel verschillen op te merken. Binnen de gemengde en theoretische leerwegen (vmbo-gl/tl) kiest een lager percentage (51%) van de leerlingen voor een vervolgopleiding in de techniek. De leerlingen binnen het bb/kb houden beduidend vaker vast (+/- 80%)1 aan hun technische profiel in het vmbo.2 Dit komt vooral door de ruimere definitie van bètatechniek binnen vmbo-gl/tl: daar wordt gekeken naar alle leerlingen die examen doen in natuur- en scheikunde, terwijl er binnen vmbo bb/kb duidelijke bètatechnische profielen zijn.

1.Het gaat om 78% voor vmbo-bb en 82% voor vmbo-kb.
2.Bij het berekenen van deze percentages is uitgegaan van gediplomeerden die niet opstromen naar havo en direct doorstromen naar het mbo.

AANTAL INSTROMENDE MBO-STUDENTEN BETATECHNIEK PER NIVEAU

Het aantal instromende mbo-studenten in bètatechnische richting1 is in de periode 2006/07 tot 2016/17 afgenomen van 48.425 naar 42.487. Wel is er de afgelopen twee jaar weer een lichte stijging zichtbaar. Opvallend is daarnaast dat de instroom op niveau 3 en 4 is gestegen, terwijl de instroom op niveau 1 en 2 is gedaald. Dit is in lijn met de toename van het aantal leerlingen in de gemengde en theoretische leerwegen op het vmbo, ten opzichte van de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen.

De grootste stijging in de bètatechnische richtingen vond de afgelopen 10 jaar plaats op niveau 3 (van 6.991 in 2006/07 naar 9.157 in 2016/17) en niveau 4 (van 17.238 naar 21.904 studenten).

De instroom bij de bètatechnische mbo-opleidingen op niveau 1 is afgenomen van 4.269 studenten in 2006/07 naar nog maar 70 studenten in 2016/17.2 In dezelfde periode nam de bètatechnische instroom op niveau 2 af van 19.927 naar 11.356 studenten.

1.Voor bètatechniek is gekeken naar de domeinen “Afbouw, hout en onderhoud”, “Ambacht, laboratorium en gezondheidstechniek”, “Bouw en infra”, “Informatie en communicatietechnologie”, “Media en vormgeving”, “Mobiliteit en voertuigen”, “Techniek en procesindustrie”, “Transport, scheepvaart en logistiek”
2.Alhoewel de algehele instroom op mbo niveau 1 ook is afgenomen, kan dit grote verschil in aantallen vooral worden verklaard doordat deze opleidingen sinds de herziening van de kwalificatiestructuur in 2014 in veel gevallen niet meer worden toegekend aan een opleidingsdomein. Daardoor vallen ze buiten de definitie van bètatechniek in het mbo, die op domeinniveau plaatsvindt.

AANDEEL INSTROMENDE MBO-STUDENTEN BÈTATECHNIEK PER NIVEAU

Het aandeel mbo-studenten in bètatechnische richting is de afgelopen tien jaar toegenomen van 30% naar 32%. Op niveau 3 steeg het aandeel van 20% in 2006/07 naar 29% in 2016/17. Op niveau 4 is het aandeel het afgelopen jaar stabiel gebleven, nadat het de afgelopen tien jaar steeg van 28% naar 32%.

Hoewel de instroom in absolute aantallen aanzienlijk is afgenomen bij de bètatechnische richtingen op niveau 1 en 2, is het aandeel op niveau 1 in de periode 2006/07 tot 2016/17 gelijk gebleven op 40%. Op niveau 2 was een lichte daling waarneembaar (van 36% in 2006/07 naar 34% in 2016/17).

Het vrouwelijke aandeel van instromende studenten bètatechniek in het mbo is in de afgelopen tien jaar toegenomen: van 9% in 2006/07 naar 16% in 2016/17.1 Dit komt vooral doordat het vrouwelijke aandeel op niveau 4 aanzienlijk is gestegen (van 18% in 2006/07 naar 25% in 2016/17).

LEES MEER

De Monitor Techniekpact 2017 is te vinden op de website: www.techniekpactmonitor.nl. Hier zijn de bovenstaande tabellen te vinden in een aan te passen formaat. Via de volgende link vind je de Monitor Techniekpact highlights van 2017. Voor de voortgang van Techniekpact kun je terecht bij de Nationaal Techniekpact 2020 Voortgangsrapportage  2017.

Bron: Techniekpactmonitor.nl