Gemeenten zitten geslaagde vmbo’ers achter de broek om door te leren

Geslaagde vmbo’ers die zich niet hebben ingeschreven voor een vervolgopleiding kunnen deze weken een telefoontje of bezoek verwachten. Gemeenten zitten de 8000 jongeren op de huid om te voorkomen dat ze nooit meer bij een vervolgopleiding aankomen.

Hij wilde ‘sportmeester’ worden. De 16-jarige Damola schreef zich aan twee mbo-scholen in voor een opleiding Sport en Bewegen. ,,Ik dacht: als het bij de ene niet lukt, lukt het bij de andere wel.’’ Na een sporttest en intakegesprek kreeg hij echter een teleurstellend bericht. Beide scholen lieten Damola niet toe.

En dus moest de geslaagde vmbo’er overstappen op plan B. Maar dat had hij niet direct. ,,Een juf op school zag dat ik niet was aangenomen en heeft me wel geholpen om een nieuwe studie te vinden. Ik heb me direct ingeschreven voor juridisch administratief medewerker,’’ vertelt Damola. Ook dat liep echter spaak door onduidelijkheid over een intakegesprek en het aanbreken van de zomervakantie.

Risico

Intussen meldde de decaan hem aan bij de gemeente Den Haag als zogenoemde risicoleerling. Aan het begin van de zomervakantie zat hij bij Bureau Leerlingzaken om de problemen met de overstap naar het mbo te bespreken. ,,Dit is een leerling die wel graag wil en het hoogste vmbo-niveau heeft. Je zou verwachten dat het soepeler gaat, maar het blijkt toch lastig een geschikte plek te vinden. Daar helpen we nu bij,’’ legt begeleider Robbert Voskuil uit. Alles om te voorkomen dat Damola de schoolbanken niet meer weet te vinden.

Hij zou niet de eerste zijn die dat overkomt. Zomerlekken heten ze; vmbo’ers die al in april slagen voor hun eindexamen, maar nooit meer aan een mbo-studie beginnen of direct na de start uitvallen. In totaal dreigen een kleine achtduizend tieners uit te vallen, zonder dat ze een startkwalificatie op zak hebben; een havo- of vwo-diploma óf een mbo-papiertje op niveau 2. Tot hun achttiende zijn vmbo’ers verplicht door te leren om zo’n startkwalificatie te behalen. Doen ze dat niet, dan krijgen ze leerplicht op hun dak en dreigt een boete. De overheid wil dat iedereen een startkwalificatie heeft, omdat juist de jongeren zonder op latere leeftijd grotere kans hebben om werkloos thuis komen te zitten.

Kleine dorpen

Leerplichtvereniging Ingrado ziet dat de jongeren meer achter de broek worden gezeten. Terwijl eerst met name de grote steden ambtenaren de straat op stuurden om de geslaagde vmbo’ers weer naar een opleiding te sturen, gebeurt het nu tot in de kleinste dorpen. ,,Gemeenten wachten niet meer totdat jongeren uitvallen, maar proberen ze in de zomer vast te houden. Anders is er al die tijd niemand die zegt: heb je je wel ingeschreven en is alles geregeld,’’ verklaart directeur Carry Roozemond.

Want terwijl ouders bij de overstap naar de middelbare school de kinderen nog helemaal begeleiden, moeten ze het na hun eindexamen vaak zelf uitzoeken. Vmbo’ers zijn echter pas een jaar of 16 als ze slagen. Soms weten ze helemaal niet precies welke vervolgstudie ze willen doen of krijgen ze plots een afwijzing op hun aanmelding. Anderen zijn meer bezig met die lange vakantie na de examens en een baantje. ,,Dit is een groep leerlingen die sneller gaat werken en dat ook leuk vindt,’’ verklaart Jan van Nierop, voorzitter van Stichting Platforms vmbo. ,,Ze hebben meer persoonlijke aandacht nodig. School vinden ze over het algemeen minder leuk.’’

Uitval

Om het aantal zomerlekken verder terug te dringen, hebben gemeenten, middelbare en mbo-scholen en leerplichtambtenaren op landelijk niveau de handen ineengeslagen. Het aantal jongeren dat zonder mbo-diploma van school gaat is flink teruggedrongen. Juist in de categorie zomerlekken is nog winst te behalen. Leerlingen moeten zich vanaf volgend jaar bijvoorbeeld voor 1 april voor een mbo-opleiding inschrijven en er worden afspraken gemaakt over wie de leerlingen blijft volgen tijdens de eerste schoolweken op het mbo om uitval te voorkomen.

Middelbare scholen maken nu al voor de zomervakantie lijstjes van leerlingen die volgens hen het risico lopen om toch andere toekomstplannen te smeden. Ambtenaren van die gemeenten checken vervolgens tijdens de zomervakantie welke leerlingen zich niet voor een studie hebben ingeschreven.

Bezoekje

In Den Haag krijgen die jongeren een bezoekje aan huis. ,,We willen niet dat ze stoppen en thuis gaan hangen,’’ verklaart onderwijswethouder Saskia Bruines. Vervolgens gaan ze in gesprek en krijgen ze waar nodig hulp. Van de 800 jongeren die vorig jaar werden begeleid, zijn er uiteindelijk 46 niet aan het begin van het schooljaar met een opleiding gestart. Halverwege het jaar is de helft alsnog ingestroomd. Bruines: ,,We zien dat het werkt om er bovenop te zitten.’’

Damola heeft de eerste schoolweek al gemist. Volgende week heeft hij weer een intakegesprek voor een studie juridisch administratief medewerker. ,,Dan gaan we eens goed kijken wat hij moet voorbereiden en helpen we hem daarbij,’’ zegt Voskuil.

Deze tiener is blij dat de gemeente hem achter de broek zit. Want Damola wil gewoon naar school. ,,Normaal zou ik vakantie leuk vinden, maar nu niet,’’ brengt hij uit. ,,Iedereen is naar school, ik zit thuis. Zonder de gemeente was ik niet zo ver gekomen. Dan was ik misschien een andere studie gaan doen die ik helemaal niet leuk vind en had een jaar verspild.’’

Bron: AD.nl